Kangal - jaka to rasa?

Każdy rodowity Turek dorastał słysząc o Kangalach i podziwiając je, ale poza Turcją psy te były mało znane. Ich ojczyzną są surowe i historycznie izolowane środkowo-wschodnie stepy. Były tam hodowane przez wieki, nie w oparciu o pisemne rodowody, lecz zgodnie z tradycją - wg ustalonego wzorca przekazywanego ustnie. Wieśniacy koncentrowali się na użytkowości, a w ciągu pokoleń pojawiły się charakterystyczna budowa, umaszczenie, sierść i temperament.

Są to gigantyczne psy, wywodzące się od mastifa, ale bez pofałdowanej skóry na głowie, beczkowatej klatki piersiowej, czy skróconej kufy dzisiejszych ras mastifów. Dojrzałe samce osiągają wysokość 76-86 cm i 50-63 kg wagi, samice są na ogół nieco mniejsze: 71-79 cm i 40-54 kg. Są to potężne i dobrze umięśnione psy, ale zdolne do szybkiego i sprawnego biegu, gdyż muszą być w stanie pełnić swoją rolę obrońców stada. Kangale mają charakterystyczną czarną maskę i uszy, zaś umaszczenie od jasnopłowego po szaro-bure, w zależności od ilości czarnych włosów wierzchniej okrywy, zwłaszcza na głowie. To umaszczenie jest często nazywane "boz" (bury) lub "karabash", co po turecku oznacza "czarną głowę". Psy mają krótką, gęstą podwójną okrywę, która chroni je w ostre zimy i upalne lata ich ojczystego regionu, zaś podszerstek jest często miękki i szary. Mogą mieć białe "skarpetki" i krawat na klatce piersiowej; Kangale nigdy nie są łaciate, białe, ani pręgowane.

Nazwa Kangal wywodzi się od miasta Kangal, w prowincji Sivas, które jest ośrodkiem tej rasy zarówno historycznie, jak i obecnie. Tu i w całym regionie, można jeszcze znaleźć tysiące czystej krwi Kangali, strzegących swoich stad i wiosek, jak miało to miejsce od tysięcy lat. Nie ma chyba obecnie drugiej równie autochtonicznej rasy na świecie o tak niesamowitej jednolitości typu, jak turecki Kangal, lub istniejącej w tak dużej liczbie w jego rodzimej krainie. Stanowią one szanowany i chroniony skarb. W rzeczywistości są one uznane w Turcji za narodowe dobro kultury i zabroniony jest ich wywóz bez oficjalnego pozwolenia i formalności. Rząd turecki posiada ośrodki hodowlane w miejscowości Kangal i w kilku bazach wojskowych. Jednak większość Kangali jest nadal z dumą hodowana przez mieszkańców, a najlepsze okazy są trzymane dla siebie, najbliższej rodziny i przyjaciół.

Zarówno pies, jak też suka Kangala są w pełni zdolne, aby pobiec i zabić wilka (głównego drapieżnika w górach Turcji), ale zazwyczaj wystarcza im, gdy go przegonią i wrócą do stada. Czy to w tureckiej wsi, czy na amerykańskich przedmieściach, zachowują swoją terytorialność. Ich głębokie szczekanie ostrzega przed czymś podejrzanym na podwórku i będzie z pewnością wyzwaniem rzuconym intruzom, gdy wyczują ich złe intencje.

Kangale posiadają klasyczny temperament obrońcy stada, a jednak są bardziej zorientowane na ludzi w porównaniu z innymi rasami stróżującymi. Są bardzo inteligentne, uczą się szybko i mądrze oceniają potencjalne zagrożenie. Owładnięte są silnym instynktem opiekuńczym, przywiązują się do tego, z kim spędzają większość swojego czasu, zarówno z rodziną jak i zwierzętami domowymi. Są łagodne w stosunku do dzieci i zwierząt, a widziano je, gdy karmiły własnym mlekiem jagnięta. Jednak wymagają starannego szkolenia, gdyż są niezwykle wrażliwe na krytykę, silna negatywna korekta powoduje w efekcie zamknięcie się i dąsanie. Są także bardzo niezależne, podobnie jak wszystkie psy stróżujące, a tym samym mniej entuzjastyczne do wykonywania "sztuczek" i udziału w obedience (zawody na posłuszeństwo), niż przeciętny owczarek szetlandzki. Niemniej jednak, dobrze reagują na szkolenie, jeżeli właściciel wykazuje się cierpliwością i postawą osobnika alfa.

Tutaj, w USA, Kangale mają obiecującą przyszłość jako skuteczni stróże stada i rodziny. Kangale są z powodzeniem używane w celu ochrony zwierząt, od kóz, do jeleni i emu, od małych hobbystycznych gospodarstw po farmy prowadzone na dużą skalę. Kangale zapewniają przyjazne środowisku środki kontroli drapieżników, w tym wilków, kuguarów, niedźwiedzi, bezpańskich psów, bez uciekania się do trucizny, strzelania, czy zastawiania sideł. Do tego są spokojnymi, inteligentnymi towarzyszami i opiekunami rodziny, bez objawu "szybkiego cyngla", jaki wykazują niektóre rasy obronne. (...)

Artykuł przetłumaczony z portalu The Kangal Dog Club of America